Тәжікстанның солтүстігіндегі долана сорттарының тұтынушылық қасиеттерін анықтау

Адам ағзасының негізгі өмірлік жағдайларының бірі – тамақтану. Адамның денсаулығы, оның өнімділігі және өмір сүру ұзақтығы тамақтануды ұйымдастыруға байланысты. Толық және пайдалы тағам мәселесі әрқашан адамзат үшін ең маңыздыларының бірі болды. Күрделі экологиялық және әлеуметтік-экологиялық жағдайда тамақтану сапасы нашарлайды, осыған байланысты ауруларға төзімділікті арттыратын, адам ағзасындағы физиологиялық процестерді реттей алатын, оған ұзақ уақыт белсенді өмір салтын сақтауға мүмкіндік беретін ингредиенттері бар функционалды тамақ өнімдерін әзірлеу және өндіріске енгізу өзекті болып отыр. Жануарлар мен өсімдіктер шикізатына негізделген көп компонентті өнімдер жеткілікті тамақтану талаптарына жауап береді. Жаңа түрдегі функционалды тамақ өнімін құрудың негізгі қағидасы өнімнің толықтығы мен кепілдендірілген қауіпсіздігінің ең жоғары деңгейіне қол жеткізу болып табылады. Әр адам мен ұлттың денсаулығы көбінесе әдеттегі диетамен анықталады. Азық – түлік, адам ағзасын энергиямен, қажетті қоректік заттармен төмендетуден басқа, басқа да функцияларды орындайды, олардың ішіндегі ең маңыздысы- бірқатар аурулардың алдын алу және емдеу. Өндіріске емдік-профилактикалық өнімдерді енгізу БҰҰ қабылдаған адам тамақтануының гуманистік бағдарламасының бағыттарының бірі болып табылады. Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша халықтың денсаулық жағдайы нашарлайды және әртүрлі аурулармен, соның ішінде алиментарлы аурулармен ауыратын адамдар санының артуымен сипатталады.

1. Соловьева Н. М., Котелова Н. В. Боярышник. — М.: Агропромиздат, 1986. — 72 с.

2. Разниченко И. Ю., Позняковский В. М. и др. Экспертиза пищевых концентратов. Качество и безопасность. Учебник. 4-е изд. — М.: ИНФРА-М, 2017. — 270 с.

3. Химический состав боярышника. Электронный ресурс: https://www.cnshb.ru/AKDiL/0019/base/RB/000045.shtm

4. Рахмонова Дж. А., Тошходжаев Н. А. Разработка рецептуры и технологии мучного кондитерского изделия с добавлением концентрата топинамбура // Вестник Алматинского технологического университета. — 2023. — № 3 (141). — С. 147–153.

5. Турова А. Д. Лекарственные растения СССР и их применение. — М.: Медицина, 1974. 6. Рахмонова Дж. А., Тошходжаев Н. А., Рахимова. Качественный анализ функционального печенья // Вестник Алматинского технологического университета. — 2025. — № 2 (148).

6. Юдина С. Б. Технология продуктов функционального питания. — М.: ДеЛи принт, 2008.

7. Маннфрид Палов. Энциклопедия лекарственных растений / Под ред. И. А. Губанова. — М.: Мир, 1998.

8. Рахмонова Дж. А., Тошходжаев Н. А., Рахимова. Качественный анализ функционального печенья (повторная ссылка/часть исследования). — 2025.

9. ГОСТ 1010-95. Плоды боярышника свежие. Технические условия.

10. Бобоходжаев Р. И. Сенсорный анализ пищевых продуктов: Учебное пособие. — Худжанд: Худжандский политехнический институт, б/д.

11. Лесиовская Е. Е., Пастушенков Л. В. Фармакотерапия с основами фитотерапии. — М.: ГЭОТАР-МЕД, 2003.

12. Еленевский А. Г., Соловьева М. П., Тихомиров В. Н. Ботаника высших, или надземных, растений. — М.: Академия, 2000. — 432 с.

13. Носов А. М. Лекарственные растения. — М.: ЭКСМО-Пресс, 2000. — 350 с.

14. Пустырский И., Прохоров В. Здоровая кожа и растительные средства. — М.: Махаон, 2001. — 192 с.