Металлургтерге арналған арнайы киімдерді жобалауға қойылатын талаптар

Мақалада металлургия өнеркәсібінің әртүрлі салаларына жұмыс істейтін металлургке әсер ететін қауіпті өндірістік факторлар мәселелері қарастырылады, олар еңбек жағдайларына байланысты. Қара металлургия салаларының жіктелуі қарастырылған. Еңбек процесінде ең көп тозатын арнайы киімнің негізгі проблемалық аймақтары анықталып, жұмысшының зақымдану түрлеріне байланысты арнайы киімді жобалау кезінде материалдарға қойылатын негізгі талаптар келтірілген. Металлургтердің еңбек жағдайларын, атап айтқанда, жоғары температураның әсерін, яғни жылулық сәулелену, климаттық жағдайлар, ашық жалын, қыздырылған беттермен жанасу, ұшқындар мен балқытылған металл тамшыларын зерттеу және адамның тән қимылдарын зерттеу негізінде арнайы киімдерді рационалды түрде жасау үшін жаңа бастамалар ұсынылған. Арнайы киімді жобалауға қойылатын эргономикалық талаптар киім асты кеңістігінің жылулық тепе-теңдігін сақтауды сипаттайды, бұйымның конструкциясы адам денесінің пішініне статикалық және динамикалық түрде сәйкес келуін қамтамасыз етеді; өнімнің жеке элементтерін пайдаланудың қарапайымдылығы. «Металлург – қорғаныш костюмі – сыртқы орта» жүйесіндегі талаптарды қарастыра отырып, ең маңыздыларын тұжырымдауға болады: арнайы киім жоғары температурадан қорғауды қамтамасыз етуі керек, ауыр болмауы керек, костюм жұмысшының қозғалу еркіндігін қамтамасыз етуі керек. Зерттеу нәтижелері металлургия өнеркәсібіндегі еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жұмыс костюмдерінің беріктігін арттыру және жұмыс киімдерін өндіру мен пайдалану үрдісін оңтайландыру мақсатында қолданылуы мүмкін.

1. ТР ТС 019/2011 О безопасности средств индивидуальной защиты. Утвержден Решением Комиссии Таможенного союза от 9 декабря 2011 г. № 878. (Дата обращения: 08.12.2024 г.)

2. ГОСТ 19605- 74 Организация условий труда. Основные понятия. Термины и определения. −М.: Издательство стандартов, 1974. (Дата обращения: 08.12.2024 г.)

3. Журнал «Рабочая одежда и средства индивидуальной защиты». −2008. −№1. −С. 6-7. (Дата обращения: 10.12.2024 г.)

4. Кельберт Д. Охрана труда в текстильной промышленности. − М.: Легкая индустрия, 1971. −С. 238-240. (Дата обращения: 12.12.2024 г.)

5. Абишева А. Разработка спецодежды для металлургов на основе инновационных технологий https://pandia.org/text/82/064/71011.php (Дата обращения: 12.12.2024 г.)

6. Якубов Н.Ж., Юсупова Д.У. Анализ специальной одежды работников металлургической промышленности. //Механика и технологии / Научный журнал. – 2023. – №4(82). – С.178-181. https://doi.org/10.55956/FLYQ7280

7. Лаврентьева Е.П., Сильченко Е.В. Исследование составов пакетов для моделей спецодежды сварщиков и металлургов. //Матералы и технологии (Швейное производство). – 2019 – № 1 – С. 31-35. DOI: 10.24411/2617-149X-2019-11005. https://cyberleninka.ru/article/n/issledovanie-sostavov-paketov-dlya-modeley-spetsodezhdy-svarschikov-i-metallurgov

8. Месхи Б.Ч., Булыгин Ю.И., Щекина Е.В., Медведев А.В.. Использование метода построения эпюр облучения на стадии проектирования и реконструкции термических цехов по критериям безопасности. //Безопасность труда в промышленности — 2018. — № 12. — С. 16–22. DOI: 10.24000/0409-2961-2018-12-16-22

9. Зубкова Н.С., Константинова Н.И. Особенности выбора материалов для специальной защитной одежды работников металлургической промышленности. //Безопасность труда в промышленности — 2021. — № 2. — С. 29-35. DOI: 10.24000/0409-2961-2021-2-29-35,ISSN 0409-2961. (Print),ISSN 2658-5537 (Online).

10. Махоткина Л.Ю., Хузина Л.М. Анализ материалов для одежды специального назначения, реализуемых на российском рынке. //Вестник технологического университета. — 2016. — Т. 19. — № 7. — С. 89–92.

11. Зубкова Н.С., Большунов А.М.. Термостойкий огнестойкий материал.Патент 2638335, Российская Федерация, заявление опубликовано 13.12.2017, Бюл. № 35. 23.03.2017,

12. Жилисбаева Р.О. Методологические основы проектирования специальной одежды для работников металлургической и металлообрабатывающей промышленности: автореферат дисс. на соиск. уч. степ. доктора технических наук: Москва, 2007. https://tekhnosfera.com/meto-dologicheskie-osnovy-proektirovaniya-spetsialnoy-od-ezhdy-dlya-rabotnikov-metallurgicheskoy-i-metalloob-rabatyvayuschey (Дата обращения: 12.12.2024 г.)

13. Зинина В. А. Усовершенствование системы индивидуальной защиты работников металлургических производств [Электронный ресурс] : выпускная квалификационная работа бакалавра : 20.03.01 — Красноярск : СФУ, 2017. https://elib.sfukras.ru/handle/2311/68200

14. Фомченкова Л.М. Профессиональная защитная огнестойкая одежда. //Легкая промышленность. Курьер. — 2017. — № 7. — С. 32–33.

15. Handbook of fire resistant textiles. Ed. F.S. Kilinc. — Woodhead Publishing Limited, 2013. — 704 р. (Дата обращения: 12.12.2024 г.)