Өсімдіктекті шикізаттарды қосу арқылы сүт өніӨсімдіктекті шикізаттарды қосу арқылы сүт өнімдерін өндіру технологиясын жетілдіру
https://doi.org/10.48184/2304-568X-2026-1-123-130
Аңдатпа
Бұл мақалада еліміздегі сүт өнімдерінде қолданылатын шикізаттардың қоры, салыстырмалы түрде бағалары мен өсімдік текті шикізаттарды, соның ішінде соя ақуызын қолдану арқылы сүт өнімдерінің өндіріс технологиясын жетілдіру мәселелері қарастырылады. Соя ақуызы – тағамдық құндылығы жоғары, аминқышқылдық құрамы толыққанды өсімдік ақуызы. Оны сүт өнімдеріне қосу өнімнің құрылымын жақсартып, тағамдық және биологиялық құндылығын арттырады. Мақалада сүт өнімдеріне соя ақуызын қосу арқылы алынатын технологиялық артықшылықтар сипатталады: өнімнің тұрақтылығы, сақтау мерзімінің ұзаруы, май құрамының төмендеуі және экономикалық тиімділік. Сонымен қатар, соя ақуызының органолептикалық қасиеттерге әсері, өндірістік процестердегі рөлі және тұтынушылардың қабылдауы талқыланады. Зерттеу нәтижелері соя ақуызын қолдану сүт өнімдерін өндірудің заманауи әдістерін дамытуға ықпал ететінін және олардың сапасын арттыратынын көрсетеді. Бұл технология функционалды және диеталық өнімдер жасауға мүмкіндік береді, сүт өнімдерінің сапасын жақсарту, өндірістік технологияны дамыту бағытында маңызды ғылыми негіз бола алады. Зерттеудің қорытынды нәтижелері соялық концентрат қосылған сүтті ақуызды өнім функционалды тағам ретінде пайдалануға жарамды екенін көрсетті. Өнімнің тағамдық құндылығы мен шикізат қолжетімділігін ескере отырып, оны өнеркәсіптік деңгейде өндіру ұсынылады.
Авторлар туралы
Ж. Т. БукабаеваҚазақстан
071400, Семей қ., Мәңгілік ел көшесі, 11
Ұ. Е. Асанова
Қазақстан
071400, Семей қ., Мәңгілік ел көшесі, 11
А. Е. Турсынханова
Қазақстан
071400, Семей қ., Мәңгілік ел көшесі, 11
Р. У. Ашакаева
Қазақстан
071400, Семей қ., Мәңгілік ел көшесі, 11
Б. Н. Қасымханова
Қазақстан
071400, Семей қ., Мәңгілік ел көшесі, 11
Әдебиет тізімі
1. Адильбаева А.С. Экологиялық мәселелер және азық-түлік қауіпсіздігі / А.С. Адильбаева // – Семей: Интеллект, 2023. – 112 б.
2. Құлымбетова Г.Қ., Тәшімбаев Т.С. Тағам өндірісінің микробиологиясы / Г.Қ. Құлымбетова, Т.С. Тәшімбаев // – Алматы: Бастау, 2022. – 312 б.
3. Мырзабеков С.К. Тағам өндірісінің жалпы технологиясы / С.К. Мырзабеков // – Алматы: Білім, 2020. – 280 б.
4. Жолмұхамедова Г.Ж. Тағам өндірісіндегі инновациялық технологияlar / Г.Ж. Жолмұхамедова // – Алматы: Экономика, 2021. – 198 б.
5. Сейілханова Г.Т. Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі және сапасын бағалау / Г.Т. Сейілханова // – Астана: Фолиант, 2022. – 292 б.
6. Голубева Л.В. Технология молока и молочных продуктов. Молочные консервы: учебник и практикум для вузов / Л.В. Голубева // – М.: Юрайт, 2020. – 392 с.
7. Храмцов А.Г. Технология продуктов из вторичного молочного сырья: учебное пособие / А.Г. Храмцов // – СПб.: ГИОРД, 2011. – 424 с.
8. Тоқтағанова Ж.К. Сүт технологиясындағы ферментация процестері / Ж.К. Тоқтағанова // – Алматы: Нұр-пресс, 2020. – 180 б.
9. Құлшынбаев М.М. Тағам өндірісіндегі биотехнология негіздері / М.М. Құлшынбаев // – Алматы: Эверо, 2021. – 240 б.
10. Баймағамбетов Н.С. Сүт өнімдерінің химиясы / Н.С. Баймағамбетов // – Алматы: Қазақ университеті, 2019. – 175 б.
11. Қасымбекова Р.А. Сүт және сүт өнімдері технологиясы / Р.А. Қасымбекова // – Алматы: Қазақ университеті, 2021. – 256 б.
12. Әбдіғапарова А.Е., Жүнісова А.Ш. Функционалдық тағам өнімдері / А.Е. Әбдіғапарова, А.Ш. Жүнісова // – Алматы: Қазақ университеті, 2019. – 210 б.
13. Кобцев М.Ф., Рагимов Г.И., Иванова О.А. Технология молока и молочных продуктов: учебник / М.Ф. Кобцев, Г.И. Рагимов, О.А. Иванова // – М.: Лань, 2020.
14. Тәттібаева А.Қ. Өсімдік тектес биологиялық белсенді заттар / А.Қ. Тәттібаева // – Алматы: Қазақ университеті, 2018. – 230 б.
15. Дүйсенбекова Қ.А. Тағам өнімдерінің технологиялық жабдықтары / Қ.А. Дүйсенбекова // – Алматы: Білім, 2020. – 260 б.
Рецензия
Дәйектеу үшін:
Букабаева Ж.Т., Асанова Ұ.Е., Турсынханова А.Е., Ашакаева Р.У., Қасымханова Б.Н. Өсімдіктекті шикізаттарды қосу арқылы сүт өніӨсімдіктекті шикізаттарды қосу арқылы сүт өнімдерін өндіру технологиясын жетілдіру. Алматы технологиялық университетінің хабаршысы. 2026;151(1):123-130. https://doi.org/10.48184/2304-568X-2026-1-123-130
For citation:
Bukabayeva Zh.T., Assanova U.E., Tursynkhanova A.E., Ashakayeva R.U., Kasymhanova B.N. Improving dairy product technology through the addition of plant-based raw materials. The Journal of Almaty Technological University. 2026;151(1):123-130. (In Kazakh) https://doi.org/10.48184/2304-568X-2026-1-123-130
JATS XML



















